21 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਾਈ ਜਾ ਸਕੀ 4 ਸਾਲਾ ਨਿਰਵੈਰ ਦੀ ਜਾਨ; ਤੜਕੇ ਕੱਢੀ ਗਈ ਮਾਸੂਮ ਦੀ ਲਾਸ਼
Open Borewell Tragedy: ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਮੰਦਭਾਗੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 220 ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬੋਰਵੈੱਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ 4 ਸਾਲ ਦੇ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੇ ਨਿਰਵੈਰ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਫ਼ੌਜ, ਐਨ.ਡੀ.ਆਰ.ਐਫ. (NDRF) ਅਤੇ ਐਸ.ਡੀ.ਆਰ.ਐਫ. (SDRF) ਦੀਆਂ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ 21 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚਲਾਏ ਗਏ ਸਿਰਤੋੜ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੜਕੇ ਸਵੇਰੇ 3:30 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਮਾਸੂਮ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਅੰਬਾਲਾ ਸਿਟੀ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਲਾਸ਼ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾਵੇਗੀ।
“ਪਾਪਾ, ਜੇ ਖੇਤ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ”… ਮਾਸੂਮ ਦੀ ਉਹ ਆਖ਼ਰੀ ਜ਼ਿੱਦ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹਸਤੀ-ਖੇਡਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਉਮਰ ਭਰ ਦਾ ਰੋਣਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਨਿਰਵੈਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਫੜ ਲਈ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਪਾਪਾ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਖੇਤ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਸ ਮੋਹ ਅੱਗੇ ਪਿਤਾ ਹਾਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ 6:30 ਵਜੇ ਉਹ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਦਾਦਾ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਲਈ ਰੋਟੀ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਪਰ ਖੇਤ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਮਹਿਜ਼ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ, ਖੇਡਦੇ-ਖੇਡਦੇ ਨਿਰਵੈਰ ਦਾ ਪੈਰ ਫਿਸਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਲ ਬਣ ਕੇ ਬੈਠੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬੋਰਵੈੱਲ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ: ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗਾ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ
ਮੁੱਢਲੀ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ: ਅੰਬਾਲਾ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫ਼ਸਰ ਡਾ. ਰਿਸ਼ੀਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੋਰਵੈੱਲ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਸਾਰ ਹੀ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਆ ਕੇ ਜਦੋਂ ਈ.ਸੀ.ਜੀ. (ECG) ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਾਹ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਟੁੱਟੇ, ਇਸ ਦੀ ਸਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਸਕੇਗੀ।
ਮੰਨਤਾਂ-ਮੁਰਾਦਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਨਮ
ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਕਪਤਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਸਬੀਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ 12-13 ਸਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਬੇਟੀ ਰੀਚ ਕੌਰ ਹੈ। ਧੀ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੀਆਂ ਮੰਨਤਾਂ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸਾਂ ਸਦਕਾ ਨਿਰਵੈਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਸੀ।
ਨਿਰਵੈਰ ਨੇ ਇਸੇ ਸਾਲ ਪਿੰਡ ਭਾਨੋਖੇੜੀ ਦੇ ‘ਦ ਸਕਾਲਰਜ਼ ਸਕੂਲ’ ਦੀ ਨਰਸਰੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਬਿਤਾ ਕੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਤਿਆ ਸੀ। 1 ਜੁਲਾਈ ਯਾਨੀ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਦੁਬਾਰਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਮੰਜ਼ੂਰ ਸੀ।
ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰੋ-ਰੋ ਬੁਰਾ ਹਾਲ, ਸਾਬਕਾ ਮੰਤਰੀ ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਨੇ ਵੰਡਾਇਆ ਦੁੱਖ
ਲਿਖੇਜੇ ਹਾਲਾਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬੋਰਵੈੱਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਦੇ ਸਦਮੇ ਕਾਰਨ ਪਿਤਾ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਈ ਵਾਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਾਦਾ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਖੇਤ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਫੋਲਦੇ ਹੋਏ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋ ਕੇ ਪੁਕਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, “ਓ ਨਿਰਵੈਰ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾ ਪੁੱਤ…”।
ਇਸ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਸਾਬਕਾ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਨਿਲ ਵਿਜ ਵੀ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਅਸਹਿ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਛੱਡੇ ਬੋਰਵੈੱਲਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।