ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਮਿਲੀ, ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਵਧੇਗੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਤਾਕਤ
Ministry of Defence; ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਲੜਾਕੂ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫੌਜ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਉਡੀਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਅਪਾਚੇ ਅਟੈਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। 15 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਅਪਾਚੇ AH-64E ਅਟੈਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੋਰ ਨੇ ਜੋਧਪੁਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅਪਾਚੇ ਸਕੁਐਡਰਨ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਕੁਐਡਰਨ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਲਗਭਗ 15 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਉਸਨੂੰ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਹੋਏ 600 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਸੌਦੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਛੇ ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਮਈ-ਜੂਨ 2024 ਤੱਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਪਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦਸੰਬਰ 2024 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਅਪਾਚੇ ਸਕੁਐਡਰਨ ਦਾ ਗਠਨ ਅਤੇ ਦੇਰੀ
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਹੁਣ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੋਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਛੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਦੇ ਦੋ ਬੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਲੀਵਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾ ਬੈਚ ਮਈ-ਜੂਨ 2024 ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਭਾਰਤ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਤਕਨੀਕੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੇ ਦੇਰੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਤਿੰਨ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਖੇਪ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਪੱਛਮੀ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਅਪਾਚੇ ਏਐਚ-64ਈ ਅਟੈਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਆਪਣੀ ਚੁਸਤੀ, ਫਾਇਰਪਾਵਰ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਇਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਸਾਡੀ ਲੜਾਈ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ।
ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਅਪਾਚੇ
ਇਹ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਸੌਦੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 22 ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਲਈ, ਇਹ ਛੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੋਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣਗੇ। ਆਰਮੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਹਵਾਈ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਮੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੋਰ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸੰਪਤੀਆਂ
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੋਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਕੋਲ ਕਈ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਪਕਵਾਨ
ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ: ਐਡਵਾਂਸਡ ਲਾਈਟ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ (ALH) ਧਰੁਵ: ਇਹ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਬਹੁ-ਮੰਤਵੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਆਵਾਜਾਈ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ 2025 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ICG ALH ਦੇ ਕਰੈਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰੁਵ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲਾ।
ਰੁਦਰ: ALH ਧਰੁਵ ਦਾ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਸਕਰਣ, ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਟੈਂਕ ਵਿਰੋਧੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ।
ਚੀਤਾ ਅਤੇ ਚੇਤਕ: ਹਲਕੇ ਉਪਯੋਗੀ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ, ਜੋ ਕਿ ਖੋਜ, ਜ਼ਖਮੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਲਕਾ ਲੜਾਈ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ (LCH): ਉੱਚ ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਥਿਰ-ਵਿੰਗ ਜਹਾਜ਼:
ਡੋਰਨੀਅਰ 228: ਖੋਜ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹਲਕਾ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਜਹਾਜ਼।
ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹਵਾਈ ਵਾਹਨ (UAV):
ਬਿਰਗ: ਦਰਮਿਆਨੀ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਕਰਤਾ: ਛੋਟੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ UAV।
ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ:
Mi-17: ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਦਰਮਿਆਨੀ-ਲਿਫਟ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ
ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਸਪੁਰਦਗੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਕੋਰ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ ਬਲਕਿ ਖੋਜ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ। ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਪਾਚੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਸਾਡੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ।”
