ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਮੰਦਰ: ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਐਸਆਈਟੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ; ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ
ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ ਤੀਰਥ ਖੇਤਰ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਹੀਰੇ-ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ (SIT) ਨੇ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜਾਂਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਾ ਜਾਣ। ਇਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਲਖਨਊ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂਚ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਹੈ।
ਮਹਾਕੁੰਭ ਦੌਰਾਨ ਦਾਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਘਪਲਾ?
ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਾਂਚਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਅਹਿਮ ਕਮੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਨਵਰੀ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 2025 ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਕੁੰਭ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ ਉਮੜਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾਨ ਪੇਟੀਆਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੜ੍ਹਾਏ ਗਏ ਕੀਮਤੀ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਗੜਬੜਜਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਾਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਦਾਨ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਅੰਤਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਕੁਝ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਭੀੜ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ
ਕੇਵਲ ਦਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵੀ ਐਸਆਈਟੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ:
- ਮਹਿੰਗੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦ: ਟਰੱਸਟ ਵੱਲੋਂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਰੇਟ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ।
- ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ: ਮੰਦਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ (ਸਟੀਲ, ਪੱਥਰ, ਸੀਮਿੰਟ ਆਦਿ) ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਘਪਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਸਾਮਾਨ ਮਹਿੰਗਾ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਐਸਆਈਟੀ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦਿਆਂ 13 ਜੂਨ ਨੂੰ ਐਸਆਈਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਟੀਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਟਰੱਸਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਟਰੱਸਟ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਦਬਾਅ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਦੇ ਦੁਰਉਪਯੋਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਜਾਂਚ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਾਖ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਸੰਤ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਖਬਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰੋਸ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਐਸਆਈਟੀ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾ ਛੱਡਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ ਜਲਦੀ ਹੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿੱਤੀ ਘਪਲਾ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਮਾਮਲਾ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜ਼ੀਰੋ ਟੋਲਰੈਂਸ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਟਰੱਸਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਫੇਰਬਦਲ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।
