ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਵਧੀ ਤਾਕਤ: PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ 3 ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ, ਜਾਣੋ INS ਦੂਨਾਗਿਰੀ, ਅਗ੍ਰੇਅ ਅਤੇ ਸੰਸ਼ੋਧਕ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ
ਕੋਲਕਾਤਾ:
ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਸਥਿਤ ਸ਼ਿਆਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ (Warships) ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਾਰਸ਼ਿਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਿਊਰੋ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਨਾਮਵਰ ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ ਕੰਪਨੀ ‘ਗਾਰਡਨ ਰੀਚ ਸ਼ਿਪ ਬਿਲਡਰਜ਼ ਐਂਡ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼’ (GRSE) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
1. INS ਦੂਨਾਗਿਰੀ: ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ‘ਕਾਲ’
INS ਦੂਨਾਗਿਰੀ ਇੱਕ ‘ਸਟੀਲਥ ਗਾਈਡਡ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਫ੍ਰੀਗੇਟ’ ਹੈ। ‘ਸਟੀਲਥ’ (Stealth) ਤਕਨੀਕ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਰਾਡਾਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫੜ ਸਕਦਾ।
- ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ: ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ‘ਬ੍ਰਹਮੋਸ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ’ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਤੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
- ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਸਰਫੇਸ-ਟੂ-ਏਅਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ’ (SAM) ਅਤੇ ‘ਕਲੋਜ਼-ਇਨ ਵੈਪਨ ਸਿਸਟਮ’ (CIWS) ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
2. INS ਅਗ੍ਰੇਅ: ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦਾ ‘ਸਾਈਲੈਂਟ ਕਿਲਰ’
ਇਹ ਇੱਕ ‘ਐਂਟੀ-ਸਬਮਰੀਨ ਵਾਰਫੇਅਰ ਸ਼ੈਲੋ ਵਾਟਰ ਕਰਾਫਟ’ (ASW-SWC) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ (Submarines) ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਖਾਸੀਅਤ: ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ‘ਹੈਂਗੋਰ-ਕਲਾਸ’ ਵਰਗੀਆਂ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ‘ਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਹਥਿਆਰ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਟੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟਾਰਪੀਡੋ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ‘ਐਂਟੀ-ਸਬਮਰੀਨ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚਰ’ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
- ਤਕਨੀਕ: ਇਸ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ‘ਸੋਨਾਰ ਸਿਸਟਮ’ ਖ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਹਲਚਲ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਦੀ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3. INS ਸੰਸ਼ੋਧਕ: ਜਲ ਸੈਨਾ ਲਈ ‘ਗੂਗਲ ਮੈਪ’
INS ਸੰਸ਼ੋਧਕ ਇੱਕ ‘ਹਾਈਡ੍ਰੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਸਰਵੇ ਸ਼ਿਪ’ ਹੈ, ਜੋ ਜਲ ਸੈਨਾ ਲਈ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।
- ਕੰਮ: ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੰਗੀ ਬੇੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਕਰਣ: ਇਹ AUVs (ਆਟੋਨੋਮਸ ਅੰਡਰਵਾਟਰ ਵਹੀਕਲਜ਼) ਅਤੇ ROVs (ਰਿਮੋਟਲੀ ਆਪਰੇਟਿਡ ਵਹੀਕਲਜ਼) ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਬੋਟਿਕ ਡਰੋਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਦੀ ਹਾਈ-ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ ਮੈਪਿੰਗ ਕਰਨਗੇ।
- ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਤਾ: ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚਾਰਟ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਭਟਕੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਲੀਕ ਕੀਤੇ ‘ਸਰਜੀਕਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ’ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।
ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ‘ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ’ ਅਤੇ ‘ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ’ ਦੇ ਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਲੈ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਨਾਲ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਈ ਗੁਣਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
