ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਗੇ ਨਵੇਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਮੁਜਤਬਾ
ਪਿਤਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨਈ ਦੀ शोकसभा ਦੀ ਕਰਨਗੇ ਅਗਵਾਈ
ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਦਰਮਿਆਨ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ (ਤਸਨੀਮ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ) ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਰਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨਈ (Mojtaba Khamenei) ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨਈ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਮ (Qom) ਦੀ ‘ਹਜ਼ਰਤ ਮਾਸੂਮੇਹ ਦਰਗਾਹ’ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨਈ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ शोकसभा ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਗੇ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨਈ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹਦ ਸਥਿਤ ਇਮਾਮ ਰਜ਼ਾ ਦੇ ਰੌਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਪੁਰਦ-ਏ-ਖ਼ਾਕ (ਦਫ਼ਨ) ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਗਾਇਬ ਸਨ ਮੁਜਤਬਾ
ਮੁਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨਈ ਦੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਟਕਲਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ:
- ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਨਿਯੁਕਤੀ: ਇਸੇ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਮੁਜਤਬਾ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਚੁਣਿਆ ਸੀ।
- ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ: ਕੁਝ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅਮਰੀਕੀ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਮੁਜਤਬਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਦੇ 5 ਵੱਡੇ ਅਪਡੇਟਸ:
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਲਾਤ ਬੇਹੱਦ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਮਿਡਲ ਈਸਟ (Middle East) ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀਆਂ 5 ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
1. ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਪਰਮਾਣੂ ਟਿਕਾਣੇ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲਾ
ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਪਰਮਾਣੂ ਟਿਕਾਣੇ (Bushehr Nuclear Plant) ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹਵਾਈ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪਰਮਾਣੂ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਪਲਾਂਟ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।
2. ਇਰਾਨ ਦੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ, 3 ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਬੇਸਾਂ ‘ਤੇ ਦਾਗੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ
ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਇਰਾਨ ਨੇ ਬਹਿਰੀਨ, ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਜਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ (US Military Bases) ਵੱਲ ਕਈ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਦਾਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
3. ਚੀਨ-ਰੂਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲ ‘ਤੇ ਕ੍ਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾ
ਇਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਰਣਨੀਤਕ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲ ‘ਤੇ ਕ੍ਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਲ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਪੱਖੋਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਯੁੱਧ ਅਪਰਾਧ’ (War Crime) ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
4. ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ (Strait of Hormuz) ‘ਚ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਠੱਪ, ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ
ਰੌਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੇਲ ਮਾਰਗ ‘ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ’ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੱਪ ਰਹੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 1% ਤੱਕ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।
5. ਇਰਾਨ ਨੇ ਇੱਕੋ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ 1 ਕਰੋੜ ਬੈਰਲ ਤੇਲ
ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ (Naval Blockade) ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਰਾਨ ਨੇ ਇੱਕੋ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ 1 ਕਰੋੜ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਫਿਊਲ ਆਇਲ ਨਿਰਯਾਤ (Export) ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਰਾਹੀਂ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।