ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਲੇਬਨਾਨ ਜੰਗ ਫਿਰ ਭੜਕੀ, 4 ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ 22 ਦੀ ਮੌਤ

Middle East Conflict; ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜੰਗ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਤ ਭਰ ਚੱਲੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ 4 ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਸਮਰਥਿਤ ਗਰੁੱਪ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਤਣਾਅ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਧਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਪੂਰੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਰਮਿਆਨ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਂਸ ਨੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦੌਰਾ ਵੀ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਣੀ ਸੀ।

ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਵਿਚਾਲੇ ਰਾਤ ਭਰ ਭਿਆਨਕ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ 4 ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੈਫਟਿਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇੱਕ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 5 ਹੋਰ ਸੈਨਿਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ।

ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 11 ਕਸਬਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭਾਰੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 18 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 33 ਹੋਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਲਗਾਤਾਰ ਬੰਬਾਰੀ ਕਾਰਨ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਰ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਬਾਹੀ ਟਾਇਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹਾਰੌਫ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ 7 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਲਬੇ ਹੇਠਾਂ ਦੱਬੇ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦੀ ਹਿੰਸਾ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਅਸਥਾਈ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਅਮਰੀਕਾ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮੀ ਆਈ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਗੜਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਦੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲੇਬਨਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ NNA ਅਨੁਸਾਰ, ਟਾਇਰ ਅਤੇ ਬਿੰਤ ਜਬੇਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਲੀ ਅਲ-ਤਾਹੇਰ ਪਹਾੜੀ ‘ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਝੜਪ

ਰਾਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਲਿਤਾਨੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ‘ਅਲੀ ਅਲ-ਤਾਹੇਰ’ ਪਹਾੜੀ ‘ਤੇ ਹੋਈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਲਈ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ‘ਤੇ ਘਾਤ ਲਗਾ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਈਡਡ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲ 3 ਮਰਕਵਾ ਟੈਂਕ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਕੇਟਾਂ ਅਤੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਨਾਲ ਵੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਆਪਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ।

ਜੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?

ਲੇਬਨਾਨ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ 2 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੱਡੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ‘ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੱਟੀ’ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਉੱਤਰੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਇੱਕ ਨਕਸ਼ਾ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ?

ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 2 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 3,912 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 746 ਡਾਕਟਰ, ਨਰਸਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 32 ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ 4 ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।