ਇਸਰੋ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਭੇਜਿਆ ‘ਨੌਟੀ ਬੁਆਏ’, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ’ਤੇ ਰੱਖੇਗਾ ਨਜ਼ਰ, ਆਫ਼ਤਾਂ ’ਚ ਵੀ ਆਵੇਗਾ ਕੰਮ
ISRO sends ‘Naughty Boy’ into space: ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ: ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ISRO) ਨੇ 4 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 2:55 ਵਜੇ GSLV-F17 ਰਾਕੇਟ ਰਾਹੀਂ EOS-05, ਜਿਸ ਨੂੰ GISAT-1A ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਕਰੀਬ 2,367 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਜ਼ਨੀ ਇਹ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 36,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ GSLV ਦੀ 19ਵੀਂ ਉਡਾਣ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਰੋ ਦਾ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ। GSLV-F17 ਦੀ ਉਚਾਈ 51.7 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਲਾਂਚ ਸਮੇਂ ਭਾਰ ਲਗਭਗ 420.5 ਟਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਰ 30 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਲੈ ਸਕੇਗਾ ਤਸਵੀਰਾਂ
EOS-05 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਿਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਆਰਬਿਟ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਇਮੇਜਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਭੂ-ਭਾਗ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਗਭਗ ਹਰ 30 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਸਕੇਗਾ। ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਂ ਘਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 5 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ 700 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦਾ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਜ਼ਿਬਲ, ਨਿਅਰ-ਇਨਫ੍ਰਾਰੈੱਡ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਵੇਵ ਇਨਫ੍ਰਾਰੈੱਡ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ।
ਹੜ੍ਹ, ਚੱਕਰਵਾਤ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ
EOS-05 ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹੜ੍ਹ, ਚੱਕਰਵਾਤ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2021 ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੀ ਵਾਪਸੀ
ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ 2021 ਦੀ ਉਸ ਨਾਕਾਮੀ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ GSLV-F10 ਮਿਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ GISAT-1/EOS-03 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਕ੍ਰਾਇਓਜੈਨਿਕ ਸਟੇਜ ਵਿੱਚ ਖਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਕਕਸ਼ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਇਸਰੋ ਦੇ ਇਸ ਰਾਕੇਟ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀਆਂ ਨਾਕਾਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਤੌਰ ’ਤੇ ‘ਨੌਟੀ ਬੁਆਏ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। EOS-05 ਦੀ ਸਫਲ ਲਾਂਚਿੰਗ ਨਾਲ ਇਸਰੋ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਧਰਤੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
