ਜਨਗਣਨਾ 2027 ਦਾ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ, ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ; ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਣੋ
Census 2027 phase 1: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2027 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਲਈ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 33 ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਜਨਗਣਨਾ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਨਗਣਨਾ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ ਫਰਵਰੀ 2027 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ?
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2027 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ: ਘਰ ਸੂਚੀਕਰਨ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ। ਇਹ ਹਰੇਕ ਘਰ, ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਦਰਜ ਕਰੇਗਾ। ਘਰ ਪੱਕਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੱਚਾ, ਕੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਪਖਾਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੀ ਇਮਾਰਤ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਹੈ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੋਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ, ਭਾਵ, ਆਬਾਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਮਰ, ਲਿੰਗ, ਸਿੱਖਿਆ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਜਨਗਣਨਾ 2021 ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ 2027 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ
ਪਹਿਲਾਂ, ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 8 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ 2027 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਸੂਚੀਕਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ 15 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਜਨਗਣਨਾ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ 2021 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ 2027 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਜਨਗਣਨਾ ਪੇਪਰਲੈੱਸ ਹੋਵੇਗੀ, ਡੇਟਾ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਗਣਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਹੋਵੇਗੀ। 30 ਲੱਖ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਗੇ। ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ, ਪੋਰਟਲ ਅਤੇ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਡੇਟਾ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਜਨਗਣਨਾ ਨੂੰ ਪੇਪਰਲੈੱਸ ਬਣਾ ਦੇਣਗੇ। ਐਪ ਐਂਡਰਾਇਡ ਅਤੇ iOS ਦੋਵਾਂ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮਾਂ ‘ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਾਤੀ ਜਨਗਣਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ
ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਡੇਟਾ ਵੀ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ ਜਨਗਣਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। 1931 ਵਿੱਚ ਜਾਤੀ-ਅਧਾਰਤ ਜਨਗਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਾਲੀ ਕੈਬਨਿਟ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1.21 ਬਿਲੀਅਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 51.5% ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 48.5% ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
