ਗਗਨਯਾਨ ਦਾ ਮੋਡੀਊਲ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਸਟਮ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ
- ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਅਹਿਮ ਕਦਮ
- ISRO ਦਾ 2026 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮਾਨਵ ਰਹਿਤ ਮਿਸ਼ਨ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ
Gaganyaan module separation system successful in test: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ISRO) ਨੇ ਗਗਨਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ (CM) ਅਤੇ ਸਰਵਿਸ ਮੋਡੀਊਲ (SM) ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਟੈਸਟ ਨਾਲ ਮੋਡੀਊਲ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੀਖਣ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਸਥਿਤ ਵਿਕਰਮ ਸਾਰਾਭਾਈ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ (VSSC) ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ISRO ਦਾ ਟੀਚਾ ਗਗਨਯਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲਾ ਮਾਨਵ ਰਹਿਤ ਮਿਸ਼ਨ G1 ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮੋਡੀਊਲ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਗਗਨਯਾਨ ਦਾ ਮੋਡੀਊਲ ਸਿਸਟਮ ?
ਗਗਨਯਾਨ ਦਾ ਆਰਬਿਟਲ ਮੋਡੀਊਲ ਦੋ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ—ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸ ਮੋਡੀਊਲ—ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਮੋਡੀਊਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਸਟਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਅੰਬਿਲੀਕਲ ਕਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵੇਂ ਮੋਡੀਊਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਆਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ ਨੂੰ ਸਰਵਿਸ ਮੋਡੀਊਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਰਵਿਸ ਮੋਡੀਊਲ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਟੈਸਟ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਈ ?
ISRO ਨੇ ਮੋਡੀਊਲ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਪੂਰੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪਰਖਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੈਸਟ ਸੈੱਟਅੱਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸ ਮੋਡੀਊਲ ਦੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਬਣਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ ਦੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਝਟਕੇ ਸਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਪਰਖੀ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਐਵੀਓਨਿਕਸ ਸਿਸਟਮ
ਇਨਰਸ਼ੀਅਲ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ
ਪਿਛਲੇ ਸ਼ੰਕੂ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹੀਟ ਸ਼ੀਲਡ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਥਰਮਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ
ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ ਦੀ ਡਿਪਲੌਏਬਲ ਅੰਬਿਲੀਕਲ ਸ਼ੀਲਡ
ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਅਪ-ਰਾਈਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ
ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਨਮੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਾਇਰੋਟੈਕਨਿਕ ਉਪਕਰਨ।
ਮੋਡੀਊਲ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ?
ਗਗਨਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ ਦਾ ਸਰਵਿਸ ਮੋਡੀਊਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰੂ ਮੋਡੀਊਲ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਹੀਟ ਸ਼ੀਲਡ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬੇਹੱਦ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕੇ।
ਇਸ ਲਈ ਮੋਡੀਊਲ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ।
