ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ‘ਚ ਦੀਵਾਲੀ ‘ਤੇ ‘ਕਾਰਬਾਈਡ ਗਨ’ ਨਾਲ 14 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਈ ਨਜ਼ਰ,125 ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੋਕ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ

Desi Gun Eye Injuries : ਦੀਵਾਲੀ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਸਸਤੇ ਪਰ ਘਾਤਕ ਨਵੇਂ “ਖਿਡੌਣੇ” ਨੇ ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਹਨੇਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬਾਈਡ ਬੰਦੂਕ, ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ 150-200 ਰੁਪਏ ਸੀ, ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਤੱਕ 125 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿਸਫੋਟਕ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ 8 ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ, ਪਰ 7 ਤੋਂ 35 ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਲਗ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਹ ਬੰਦੂਕ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਇਹ ਇਮਪ੍ਰੋਵਾਈਜ਼ਡ ਬੰਦੂਕ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗੈਸ ਲਾਈਟਰ, ਇੱਕ ਪਲਾਸਟਿਕ ਪਾਈਪ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬਾਈਡ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬਾਈਡ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਸੀਟਲੀਨ ਗੈਸ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਚੰਗਿਆੜੀ ਇੱਕ ਹਿੰਸਕ ਧਮਾਕੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਾਈਪ ਟੁੱਟਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਰੈਪਨਲ, ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ। ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਝਾਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਮਾਕਾ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਿਹਰੇ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕੌਰਨੀਆ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਭੋਪਾਲ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸੈਂਕੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 20-30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕੌਰਨੀਅਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੀ ਵੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਜਲਣ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਟੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਫਾਲੋ-ਅੱਪ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਜਲਣ

ਨੇਤਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਅਦਿਤੀ ਦੂਬੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੇ ਕੋਲ 7 ਤੋਂ 35 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਵਾਲੀ ‘ਤੇ, ਅਸੀਂ ਕਾਰਬਾਈਡ ਬੰਬਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੱਟ ਦੇਖੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਜਲਣ ਹੋਈ। 20 ਤੋਂ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਜਲਣ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।” ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੀ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ।

ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਿਆਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਸਾਇਣਕ ਜਲਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੀ ਸੱਟ ਸਗੋਂ ਅੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਢਾਂਚੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਸਥਾਈ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਪਰਿਵਾਰ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਸਮੱਗਰੀ ਨੇ ਇਸ ਘਾਤਕ ਚਾਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬਾਈਡ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਖਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਕਰੀ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣਾ, ਥੋਕ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।