ਮਈ ‘ਚ ਦੋ ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ GST ਦੀ ਹੋਈ ਵਸੂਲੀ, ਟੁੱਟਿਆ ਰਿਕਾਰਡ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ 16 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ
GST collected; ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੀਐਸਟੀ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 2,01,050 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੀਐਸਟੀ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 16.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਧ ਜੀਐਸਟੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ 2.37 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 12.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਧ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਟੈਕਸ (ਜੀਐਸਟੀ) ਦੀ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ 2.10 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। ਇਹ 01 ਜੁਲਾਈ 2017 ਤੋਂ ਜੀਐਸਟੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਜੀਐਸਟੀ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ 1.96 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ।
ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 9.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਜੀਐਸਟੀ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ 9.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ 1.96 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਘਰੇਲੂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ GST ਮਾਲੀਆ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 8.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ 1.49 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਮਾਲੀਆ 13.56 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ 46,919 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ।
ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਤੋਂ ਮਾਲੀਏ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਘਰੇਲੂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੋਂ GST ਸੰਗ੍ਰਹਿ 13.7% ਵਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 1.50 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਆਯਾਤ ‘ਤੇ GST ਮਾਲੀਆ 25.2% ਵਧ ਕੇ 51,266 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸ਼ੁੱਧ GST ਸੰਗ੍ਰਹਿ ₹ 1.74 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 20.4% ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਰਿਫੰਡ 4% ਘਟ ਕੇ ₹27,210 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ।
GST ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਮਾਲੀਆ
ਕੇਂਦਰੀ GST (CGST): ₹35,434 ਕਰੋੜ
ਰਾਜ GST (SGST): ₹43,902 ਕਰੋੜ
ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ GST (IGST): ₹1.09 ਲੱਖ ਕਰੋੜ (ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ₹44,735 ਕਰੋੜ ਆਯਾਤ ‘ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ)
ਸੈੱਸ: ₹12,879 ਕਰੋੜ
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ
ਮਈ 2024 ਵਿੱਚ GST ਇਕੱਠਾ ₹1.72 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸੀ। ਇਹ ਇਸ ਸਾਲ ਮਈ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੇ ₹2.01 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਟੈਕਸ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਡੇਲੋਇਟ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਐਮਐਸ ਮਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ GST ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅੰਤਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 17% ਤੋਂ 25% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗੁਜਰਾਤ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ ਛੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਹਰਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਸਤਨ ਲਗਭਗ 10% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਐਮਐਸ ਮਨੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ‘ਜੀਐਸਟੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਇਹ ਔਸਤ ਵਾਧਾ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਮੌਸਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਸੈਕਟਰ-ਅਧਾਰਤ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਡੇਟਾ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।’
