Fixed Deposits’ਤੇ ਵਿਆਜ ‘ਚ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਮੀ, ਆਖ਼ਿਰ ਬੈਂਕ FD ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ‘ਚ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ ਕਟੌਤੀ ?

FD interest rate April 2025:ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (FD) ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਐਫਡੀ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਚ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਬੈਂਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਐਫਡੀ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਐਫਡੀ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਕਈ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਘਟਾਈਆਂ ਦਰਾਂ

ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬੈਂਕ SBI ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ HDFC ਤੱਕ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਐਫਡੀ ‘ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। HDFC ਬੈਂਕ ਨੇ ਚੋਣਵੇਂ ਕਾਰਜਕਾਲਾਂ ਦੇ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ 50 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ (BPS) ਤੱਕ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ 0.10% ਘਟਾ ਕੇ 0.25% ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ (ਪੀਐਨਬੀ), ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ, ਕੈਨਰਾ ਬੈਂਕ, ਕੋਟਕ ਮਹਿੰਦਰਾ ਬੈਂਕ, ਇਕੁਇਟਾਸ, ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਸਮਾਲ ਫਾਈਨਾਂਸ ਬੈਂਕ ਆਦਿ ਨੇ ਵੀ ਐਫਡੀ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਫੈਂਸਲੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਅਜਿਹਾ

ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਐਫਡੀ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰਬੀਆਈ) ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ (ਐਮਪੀਸੀ) ਦੁਆਰਾ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ, ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ 6% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ੇ ਸਸਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਐਫਡੀ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ। ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਐਫਡੀ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ੇ ਸਸਤੇ ਹੋ ਗਏ।

ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਅਤੇ ਐਫਡੀ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀ ਨੇ ਸਬੰਧ?

ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਅਤੇ ਐਫਡੀ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਉਹ ਦਰ ਹੈ ਜਿਸ ‘ਤੇ ਆਰਬੀਆਈ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਕਰਜ਼ੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵੀ ਮਹਿੰਗੇ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਦੋਂ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਘਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਸਸਤੀਆਂ ਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਲਾਭ ਦੇਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ੇ ਸਸਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ EMI ਬੋਝ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ‘ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਆਜ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਕਮੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ?

ਬੈਂਕ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਕੇ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪੈਸਾ ਰੱਖ ਸਕਣ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਆਪਣੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾ ਸਕਣ। ਜਦੋਂ ਆਰਬੀਆਈ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਫੰਡ ਉਧਾਰ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਚ ਰਿਟਰਨ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਐਫਡੀ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਐਫਡੀ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਘਟਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਜਿਹਾ

ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਨੂੰ 0.25% ਘਟਾ ਕੇ 6.25% ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਐਫਡੀ ‘ਤੇ ਵਸੂਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ। ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਡੀਸੀਬੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਤੁਰੰਤ 3 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੀ ਐਫਡੀ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ 65 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ 14 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਚਡੀਐਫਸੀ ਬੈਂਕ, ਯੈੱਸ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਐਂਡ ਸਿੰਧ ਬੈਂਕ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਐਫਡੀ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੈਂਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।