ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਕਹਿਰ: ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ‘ਚ 7.8 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲ; ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ
Philippines Earthquake: ਦੱਖਣੀ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦਾ ਮਿੰਡਾਨਾਓ ਖੇਤਰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉੱਠਿਆ। ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 7.8 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭੂਚਾਲ ਇੰਨਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਲਈ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਹਾਈ-ਅਲਰਟ ਚੇਤਾਵਨੀ (Tsunami Warning) ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਉੱਠਿਆ ਤੂਫ਼ਾਨ; ਇਮਾਰਤਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜੇ ਲੋਕ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਭੂਚਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਡੂੰਘਾਈ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹਲਚਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਨਾਮੀ ਆਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਜਾਨੀ ਜਾਂ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਅਤੇ ਸੁਨਾਮੀ ਅਲਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵੇਰਵੇ (Disaster Profile Matrix)
| ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ | ਵਾਰਦਾਤ ਅਤੇ ਅਲਰਟ ਦੇ ਵੇਰਵੇ (Key Information) |
|---|---|
| ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ | ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ 7.8 (ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ) |
| ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੇਂਦਰ | ਮਿੰਡਾਨਾਓ ਖੇਤਰ, ਦੱਖਣੀ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ (ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ) |
| ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ | ਯੂ.ਐੱਸ. ਸੁਨਾਮੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼-ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ |
| ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ | ਆਮ ਪੱਧਰ ਤੋਂ 1 ਮੀਟਰ (ਕਰੀਬ 3.2 ਫੁੱਟ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ |
| ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਵਾਈ | ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ‘ਨਿਕਾਸੀ ਆਦੇਸ਼’ (Evacuation Orders) ਲਾਗੂ |
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ; ਸਮੁੰਦਰ ‘ਚ 1 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਠਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਨਾਮੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (US Tsunami Warning System) ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਭੂ-ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਫਿਲੀਪੀਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਵੋਲਕੇਨੋਲੋਜੀ ਐਂਡ ਸੀਸਮੌਲੋਜੀ (PHIVOLCS) ਮੁਤਾਬਕ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 1 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਉੱਚੀਆਂ ਉੱਠ ਕੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਨਾਮੀ ਦਾ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਗਲੇ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਿੰਗ ਆਫ਼ ਫਾਇਰ: ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇੰਨੇ ਭੂਚਾਲ?
ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਪਲ-ਪਲ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੰਗਾਮੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ (Rescue Teams) ਨੂੰ ਹਾਈ-ਅਲਰਟ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ (Geological Fact): ਭੂਗੋਲਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ “ਪੈਸੀਫਿਕ ਰਿੰਗ ਆਫ਼ ਫਾਇਰ” (Pacific Ring of Fire) ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕਈ ਟੈਕਟੋਨਿਕ ਪਲੇਟਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭੂਚਾਲ, ਭਿਆਨਕ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਫਟਣ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸੁਨਾਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
